گره‌های امید بر تار و پود زندگی مددجویان

به گزارش خبرنگار بیرجند سلام به نقل از پایگاه خبری تحلیلی «خاورستان»، گره‌های رنگارنگی که بر تار و پود فرش‌ها نقش می‌بندند، تنها طرح و نقش نیستند؛ هر گره، روایتی از تلاش، امید و ایستادگی زنانی است که برای ساختن آینده‌ای بهتر، هنر دستانشان را به کار گرفته‌اند.

در خراسان جنوبی، فرش و صنایع دستی سال‌هاست از یک فعالیت سنتی فراتر رفته و به بستری برای اشتغال، درآمدزایی و توانمندسازی خانواده‌های تحت حمایت کمیته امداد تبدیل شده است.

به مناسبت ۲۰ خرداد، روز ملی فرش و صنایع دستی، نگاهی به زندگی مددجویانی انداخته‌ایم که با تکیه بر هنر و حمایت‌های کمیته امداد توانسته‌اند مسیر تازه‌ای برای تأمین معیشت خانواده خود پیدا کنند.

بر اساس آمار کمیته امداد خراسان جنوبی، اکنون هزار و ۷۴۰ مددجوی تحت حمایت این نهاد در حوزه فرش و صنایع دستی فعالیت دارند. از این تعداد هزار و ۳۱۷ نفر در قالب ۹۰۰ طرح قالیبافی و ۴۲۳ نفر نیز در رشته‌های مختلف صنایع دستی مشغول به کار هستند.

در یکی از روستاهای شهرستان سربیشه، صدای شانه زدن بر دار قالی، موسیقی هر روز خانه «فاطمه رضایی» است.

بانوی سرپرست خانواری که سال‌ها پیش با دغدغه تأمین هزینه‌های زندگی فرزندانش روبه‌رو بود و امروز با قالیبافی بخشی از درآمد خانواده را تأمین می‌کند.

او گفت: وقتی کار را شروع کردم سرمایه‌ای نداشتم تهیه مواد اولیه و دار قالی برایم سخت بود اما با حمایت کمیته امداد توانستم وارد این حرفه شوم شاید درآمد این کار خیلی زیاد نباشد اما کمک بزرگی برای زندگی ماست.

فاطمه ایزدی معتقد است مهم‌ترین دستاورد این شغل تنها درآمد نیست.

او گفت: وقتی می‌بینم حاصل زحمت چند ماهه من تبدیل به یک فرش زیبا می‌شود احساس ارزشمندی می‌کنم و دیگر احساس نمی‌کنم دستم جلوی کسی دراز است.

چند کیلومتر آن‌سوتر، «زهرا محمدی» مشغول بافت حوله‌های سنتی است. او این حرفه را از طریق دوره‌های آموزشی فرا گرفته و حالا مشتریان ثابتی برای محصولاتش دارد.

وی گفت: از آموزش، نخ و مواد اولیه در اختیارم قرار گرفت و توانستم کار را از خانه شروع کنم‌ اکنون بخشی از محصولاتم را در نمایشگاه‌ها عرضه می‌کنم و درآمد آن کمک زیادی به مخارج خانواده می‌کند.

او بر این باور است که اگر بازار فروش گسترده‌تر شود، بسیاری از بانوان روستایی می‌توانند از طریق صنایع دستی به درآمد مناسبی برسند.

در شهرستان بیرجند نیز «محمد حسینی» از مددجویان فعال در حوزه تولیدات چوبی است. او با دریافت تسهیلات اشتغال، کارگاهی کوچک راه‌اندازی کرده و امروز محصولات متنوعی تولید می‌کند.

وی گفت: پیش از این فرصت شغلی مناسبی نداشتم اما تسهیلات اشتغال مسیر زندگی‌ام را تغییر داد. حالا علاوه بر تأمین هزینه‌های زندگی، به توسعه کارگاهم هم فکر می‌کنم.

کارشناسان حوزه اشتغال معتقدند مشاغل خانگی به‌ویژه فرش و صنایع دستی به دلیل نیاز به سرمایه کمتر، امکان فعالیت در منزل و استفاده از ظرفیت‌های بومی مناطق مختلف، از پایدارترین مشاغل برای خانواده‌های کم‌برخوردار محسوب می‌شوند.

در همین راستا کمیته امداد خراسان جنوبی طی سال‌های اخیر حمایت‌های متعددی را برای توسعه این مشاغل در دستور کار قرار داده است.

احداث نخستین مجتمع تولیدی ویژه زنان سرپرست خانوار با ۴۰ غرفه، ایجاد ویترین‌های دائمی عرضه محصولات در ادارات و مکان‌های پرتردد، تأمین نخ ارزان‌قیمت و اقساطی، طراحی و چاپ بسته‌بندی برای حوله‌های دستبافت، ساخت صندلی‌های ارگونومیک ویژه بافندگان و توزیع ۱۳۰ بسته مواد اولیه فرش از جمله این اقدامات بوده است.

معاون اشتغال و خودکفایی کمیته امداد امام خمینی(ره) خراسان جنوبی در گفت‌وگو با خبرنگار ما، فرش‌بافی، حوله‌بافی، تولیدات چوبی و سرامیک را از مهم‌ترین رشته‌های مورد استقبال مددجویان استان عنوان می‌کند.

علی‌اکبر نخعی گفت:این مشاغل به دلیل قابلیت اجرا در منزل، هزینه راه‌اندازی مناسب و بهره‌گیری از ظرفیت‌های بومی استان، مورد استقبال خانواده‌های تحت حمایت قرار گرفته‌اند و نقش مهمی در توانمندسازی اقتصادی آنان دارند.

وی با اشاره به اقدامات انجام شده در سال گذشته افزود:۱۰۸ طرح اشتغال در حوزه فرش و صنایع دستی با اعتباری بیش از ۵۳ میلیارد و ۶۴۰ میلیون ریال اجرا شد که علاوه بر ایجاد فرصت‌های شغلی جدید، به پایداری کسب‌وکارهای موجود نیز کمک کرده است.

معاون اشتغال و خودکفایی کمیته امداد خراسان جنوبی توسعه بازار فروش محصولات را یکی از مهم‌ترین نیازهای فعالان این حوزه دانست و گفت: برگزاری نمایشگاه‌ها و بازارچه‌های فصلی و مناسبتی، آموزش فروش و بازاریابی، برندسازی محصولات و حمایت از تولیدات مددجویان از برنامه‌های جدی امسال است.

نخعی از احداث دو مجتمع تولیدی جدید ویژه زنان سرپرست خانوار در سال جاری خبر داد و افزود:تلاش می‌کنیم با توسعه زیرساخت‌های تولید و عرضه محصولات، زمینه افزایش درآمد خانواده‌های تحت حمایت را فراهم کنیم.

وی همچنین به اجرای طرح نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس برای زنان سرپرست خانوار اشاره کردو گفت: هدف ما این است که خانواده‌های تحت حمایت علاوه بر فعالیت‌های تولیدی، از منابع درآمدی پایدار دیگری نیز بهره‌مند شوند تا روند توانمندسازی آنان سرعت بیشتری بگیرد.

امروز در بسیاری از خانه‌های خراسان جنوبی، دارهای قالی تنها ابزاری برای بافت فرش نیستند؛ آنها نماد امید، استقلال و خودباوری‌اند.

زنانی که روزی دغدغه تأمین معیشت داشتند، اکنون با هنر دستان خود نه‌تنها برای خانواده‌شان درآمد ایجاد کرده‌اند، بلکه در حفظ هنرهای اصیل ایرانی نیز سهمی ارزشمند دارند؛ هنری که در هر گره فرش و در هر نقش صنایع دستی، روایتگر تلاش برای ساختن فردایی بهتر است.