معادن خراسان جنوبی، ظرفیتی بزرگ با زیرساخت محدود

به گزارش خبرنگار بیرجند سلام، رئیسی، رئیس خانه معدن خراسان جنوبی در اجلاسیه سازمان نظام مهندسی معدن که با حضور معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت، رئیس سازمان نظام مهندسی معدن کشور، مدیران، مسئولان، معدنکاران، دانشگاهیان و رؤسای سازمان های نظام مهندسی معدن استان های کشور در دانشگاه بیرجند برگزار شد، مهمترین دغدغه های بخش معدن استان را تشریح کرد.

وی با اشاره به تفاوت مأموریت خانه معدن و سازمان نظام مهندسی معدن اظهار کرد: مطالبه گری برای توسعه بخش معدن و انتقال مسائل واقعی فعالان این حوزه به تصمیم گیران، از وظایف اصلی خانه معدن است.

رئیسی افزود: خانه معدن نباید تنها بیان کننده مشکلات باشد و باید در ارائه راهکار و پیگیری اجرای آن نیز نقش داشته باشد.

خراسان جنوبی را نمی‌توان با نسخه استان های برخوردار اداره کرد

رئیس خانه معدن استان با اشاره به سابقه توسعه استان گفت: خراسان جنوبی سال های طولانی از بسیاری از زیرساخت های توسعه صنعتی کشور فاصله داشته و در گذشته گاهی این استدلال مطرح میشد که ظرفیت اقتصادی و معدنی استان، توسعه برخی زیرساخت ها را توجیه نمی کند.

وی ادامه داد: امروز ظرفیت های ارزشمندی در استان شناسایی و اکتشاف شده، سرمایه گذاری های جدید شکل گرفته است و معدن می تواند به یکی از اصلی ترین موتورهای توسعه خراسان جنوبی تبدیل شود.

رئیسی با اشاره به محدودیت های موجود افزود: آب، برق، گاز، راه، حمل و نقل، زیرساخت های صنعتی و فرآوری همچنان متناسب با ظرفیت معدنی استان توسعه پیدا نکرده اند.

رئیس خانه معدن استان تأکید کرد: امروز معدن در خراسان جنوبی از زیرساخت جلو افتاده است.

وی عنوان کرد: نمی توان استانی را که هنوز بخشی از زیرساخت های پایه توسعه آن تکمیل نشده، با همان نسخه ای مدیریت کرد که برای استان های برخوردار و صنعتی کشور به کار گرفته می‌شود.

سرمایه گذار نباید بار زیرساخت را به دوش بکشد

رئیسی با اشاره به مسیر سرمایه گذاری در معدن اظهار کرد: نمی توان از سرمایه گذار انتظار داشت معدن را اکتشاف و تجهیز کند، ماشین آلات بخرد و واحد فرآوری ایجاد کند و همزمان جاده، برق، آب و سایر زیرساخت های اصلی را نیز به تنهایی تأمین کند.

رئیس خانه معدن استان افزود: بخشی از ایجاد زیرساخت های توسعه ای وظیفه حاکمیت است.

وی تأکید کرد: مطالبه بخش معدن، امتیاز ویژه نیست، بلکه مطالبه، دیدن تفاوت های خراسان جنوبی است.

معادن کوچک توان ساخت زیرساخت های سنگین ندارند

رئیسی با اشاره به ساختار معدنکاری استان ادامه داد: برخلاف برخی استان های بزرگ معدنی کشور، بخش قابل توجهی از معادن خراسان جنوبی کوچک و متوسط هستند و نمی توان از این معادن انتظار داشت زیرساخت های سنگین را به تنهایی ایجاد کنند.

رئیس خانه معدن استان افزود: هزینه اکتشاف و استخراج افزایش یافته، تأمین ماشین آلات و قطعات، سوخت و منابع مالی دشوارتر شده و فاصله جغرافیایی استان از بازارهای اصلی نیز هزینه حمل و نقل را افزایش داده است.

وی با اشاره به وضعیت فرآوری عنوان کرد: ظرفیت فرآوری هنوز متناسب با ظرفیت معدنی استان توسعه پیدا نکرده است.

رئیسی گفت: اگر معدن قرار است موتور توسعه خراسان جنوبی باشد، باید زیرساخت حرکت این موتور نیز فراهم شود و نمی توان تمام توقعات را متوجه حوزه معدن و معدنکار کرد.

انتظار خراسان جنوبی از ایمیدرو و ایمپاسکو بیشتر است

رئیس خانه معدن استان با اشاره به نقش سازمان های توسعه ای اظهار کرد: اقدامات سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران و شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران در خراسان جنوبی قابل انکار نیست و بابت اقدامات انجام شده قدردانی می شود.

وی افزود: باید بررسی شود در مقایسه با ظرفیت معدنی و نیاز توسعه ای استان، چه میزان از توان این سازمان ها برای خراسان جنوبی به کار گرفته شده است.

رئیسی ادامه داد: فلسفه وجودی یک سازمان توسعه‌ای در مناطقی که فاصله بیشتری تا توسعه دارند، بیشتر معنا پیدا می‌کند و انتظار می‌رود نقش توسعه‌ای این مجموعه ها در خراسان جنوبی پررنگ تر باشد.

رئیس خانه معدن استان تأکید کرد: خراسان جنوبی نباید فقط در گزارش ها و آمار، یک استان معدنی کشور باشد و اگر استان معدنی است، آثار این جایگاه باید در اکتشاف، زیرساخت، فرآوری و سرمایه گذاری های توسعه‌ای مشاهده شود.

وی پیشنهاد کرد: برنامه‌ای مشخص و چندساله با مشارکت وزارت صنعت، معدن و تجارت، ایمیدرو، ایمپاسکو، استانداری، اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان و بخش خصوصی تدوین شود که پروژه ها، زمان اجرا، دستگاه مسئول و منابع مورد نیاز در آن مشخص باشد.

پساب، زیرساختی که نباید پشت فرآیندها بماند

رئیسی با اشاره به پروژه تأمین و انتقال پساب برای بخش معدن و صنعت استان گفت: در خراسان جنوبی که آب یکی از اصلی ترین محدودیت های توسعه است، استفاده از پساب دیگر یک گزینه فرعی نیست، بلکه بخشی از زیرساخت توسعه محسوب می‌شود.

رئیس خانه معدن استان اظهار کرد: این پروژه می‌توانست با حمایت و ورود جدی تر بخش دولتی و سازمان های توسعه‌ای زودتر به نتیجه برسد و بخشی از زمان در فرآیندها و تعیین تکلیف های اجرایی از دست رفت.

وی افزود: این موضوع در مقطع فعلی با سرعت و جدیت بیشتری در حال پیگیری است و امید میرود با ادامه همین رویکرد، هرچه سریع تر به نتیجه عملی برسد.

رئیسی تأکید کرد: نمی توان سرمایه گذار را پشت در زیرساخت نگه داشت و همزمان از او انتظار سرعت در توسعه داشت.

حقوق دولتی، تخفیف مطالبه نیست

رئیس خانه معدن استان با اشاره به حقوق دولتی معادن گفت: معدنکار اصل حقوق دولتی را به عنوان حق دولت و بخشی از حقوق عمومی می پذیرد و بحث خانه معدن بر سر نپرداختن این حقوق نیست.

وی افزود: ظرفیت اسمی پروانه با استخراج واقعی یکی نیست، استخراج با محصول قابل فروش تفاوت دارد و محصول قابل فروش نیز الزاماً معادل فروش واقعی نیست.

رئیسی ادامه داد: معدنی که به دلیل محدودیت برق، سوخت، مواد ناریه یا عوامل خارج از اختیار خود نتوانسته با ظرفیت کامل فعالیت کند، باید امکان استفاده از ظرفیت های قانونی موجود را داشته باشد.

رئیس خانه معدن استان تصریح کرد: مطالبه در حقوق دولتی، تخفیف نیست، مطالبه، محاسبه واقعی است.

وی افزود: حقوق دولتی باید تا حد امکان بر مبنای واقعیت فنی و اقتصادی هر معدن تعیین شود و تولید واقعی، عیار و کیفیت، شرایط فروش، دپو و توقفات خارج از اختیار بهره بردار در آن دیده شود.

مسئولیت اجتماعی جای وظیفه قانونی دولت را نمی‌گیرد

رئیسی با اشاره به حقوق دولتی اظهار کرد: قانون برای بازگشت بخشی از این منابع به استان و مناطق معدنی نیز تکالیفی مشخص کرده است.

رئیس خانه معدن استان افزود: مردم مناطق معدنی باید اثر معدن را در راه، آب، زیرساخت، خدمات و توسعه محل زندگی خود مشاهده کنند و این موضوع در شکل گیری رابطه پایدار میان معدن و جامعه محلی اهمیت دارد.

وی گفت: به تدریج مسئولیت اجتماعی معدنکار برای جامعه به یک تکلیف تبدیل شده، اما برخی تکالیف قانونی دولت در قبال مناطق معدنی نیز گاهی شبیه مسئولیت اجتماعی شده‌اند، در حالی که انجام آنها نباید وابسته به اختیار باشد.

رئیسی تأکید کرد: نباید قانون برای دولت اختیاری شود و مسئولیت اجتماعی برای معدنکار اجباری.

رئیس خانه معدن خراسان جنوبی افزود: مسئولیت اجتماعی معدنکار ضروری است، اما باید مکمل توسعه باشد، نه جایگزین وظایف قانونی دولت و منابعی که قانون برای توسعه مناطق معدنی پیش بینی کرده است.

وی همچنین خواستار شفافیت در میزان حقوق دولتی وصول شده از استان، سهم بازگشتی به خراسان جنوبی و محل هزینه کرد این منابع شد.

سهم سوخت باید با واقعیت معدن تنظیم شود

رئیسی با اشاره به مشکلات تأمین سوخت معادن گفت: نمی‌توان از معدن تحقق ظرفیت پروانه را مطالبه کرد، اما سوخت مورد نیاز برای تحقق همان ظرفیت را بدون توجه به شرایط واقعی عملیات تعیین کرد.

رئیس خانه معدن استان افزود: عمق معدن، میزان باطله برداری، فاصله حمل و نوع ماشین آلات در مصرف سوخت مؤثر است و دو معدن با ظرفیت تولید مشابه الزاماً مصرف یکسانی ندارند.

وی بیان کرد: انتظار بخش معدن این است که در حوزه سوخت، حداقل امکان پیش بینی برای معدنکار وجود داشته باشد تا بتواند برای ماه های آینده بر اساس یک سهم مشخص برنامه ریزی کند و با محدودیت های ناگهانی مواجه نشود.

دانشگاه باید از محل همایش به محل حل مسئله برسد

رئیسی با اشاره به برگزاری اجلاسیه در دانشگاه بیرجند گفت: دانشگاه ظرفیت علمی ارزشمندی در حوزه معدن و علوم مرتبط دارد و باید سهم بیشتری در حل مسائل واقعی بخش معدن استان داشته باشد.

رئیس خانه معدن استان افزود: ظرفیت های قانونی برای اجرای پژوهش های کاربردی بخش معدن وجود دارد، اما تمرکز بیش از اندازه فرآیندهای بررسی و تصویب در تهران می تواند اجرای پروژه های کوچک و کاربردی استانی را دشوار کند.

وی ادامه داد: رفت و آمدهای متعدد به تهران برای پیگیری طرح های پژوهشی، گاهی هزینه ای ایجاد میکند که حتی می تواند بخش قابل توجهی از بودجه همان طرح را تحت تأثیر قرار دهد.

رئیسی پیشنهاد کرد: اختیار بررسی و تصویب طرح های پژوهشی معدنی، حداقل تا سقف مالی مشخص، به استان ها واگذار شود تا معدن، دانشگاه، نظام مهندسی، صنعت، معدن و تجارت و تشکل های تخصصی بتوانند مسائل واقعی استان را سریعتر به پروژه پژوهشی و سپس راهکار اجرایی تبدیل کنند.

رئیس خانه معدن استان تأکید کرد: دانشگاه نباید فقط محل برگزاری همایش معدنی باشد، بلکه باید محل حل مسئله معدن نیز باشد.

عدالت یعنی تفاوت نقطه شروع دیده شود

رئیس خانه معدن خراسان جنوبی در پایان اظهار کرد انتظار خانه معدن این است که خراسان جنوبی متناسب با نقطه‌ای که از آن شروع کرده و ظرفیتی که امروز به آن رسیده است، دیده شود.

وی تأکید کرد: عدالت همیشه به معنای رفتار یکسان نیست و گاهی عدالت یعنی تفاوت نقطه شروع را ببینیم.

رئیسی افزود: خانه معدن برای خراسان جنوبی امتیاز خارج از قانون نمی‌خواهد، انتظار این است که استانی که سال ها سهم کمتری از زیرساخت های توسعه داشته و امروز یک فرصت بزرگ معدنی پیش روی آن قرار گرفته، متناسب با این فرصت مورد توجه قرار گیرد.

رئیس خانه معدن استان با اشاره به نقش تشکل های تخصصی ادامه داد: خانه معدن در کنار دولت، دانشگاه و نظام مهندسی برای حل مسائل بخش معدن استان مسئولیت می‌پذیرد و آماده همکاری است.

وی با اشاره به این بیت سعدی «به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل / که گر مراد نیابم به قدر وسع بکوشم» گفت: معدنکاران اهل کار و کوشش هستند و امروز در کنار این کوشش، تغییر نگاه نسبت به ظرفیت های خراسان جنوبی نیز ضرورت دارد.